|
Azot, farklı maddelerin
işlenmesinde de kullanılan bir gazdır. Sık kullanıldığı yerlerden bazıları gaz
enjeksiyonlu kalıplama, lazerli kesim, kaynak, lazerli kaynaştırma, plazma
kesimi ve sertleştirmedir.
•Gaz Enjeksiyonlu
Kalıplama
Bu işlemde, ergimiş plastiğin kalıba girmesinin ardından basıncı kontrol
edilen bir gaz, genellikle azot, plastiğe enjekte edilir. Gaz en az direnç
gördüğü yolu izlediğinden, plastiğin hâlâ eriyik durumda olduğu daha kalın
bölgelere doğru ilerler. Plastiğin içinde kesintisiz kanallar oluşturur,
kalıp boşluğunun plastik ve gazla tam olarak doldurulmasını sağlar, soğuma ve
katılaşma sırasında plastiğe basınç uygular ve plastiğin daralmasını
karşılamak için genleşir. Gaz, kalıbın açılıp içindeki parçanın
çıkarılmasından önce tükenir.
•Lazerli Kesim ve
Lazerli Kaynaştırma
Lazerli kesimde, kesici gaz olarak azot kullanılır. Azot maddeyle tepkimeye
girmediği için, paslanmaz çelik de dahil olmak üzere tüm alaşımlarda kesici
gaz olarak kullanılır. Azot kullanılması oksitlenme riskini devre dışı
bıraktığı için, paslanmaz çelik parçaların lazerle kesimi sırasında
paslanmazlık özelliğinin korunması, normal çelikteyse boya tutma özelliğinin
pekiştirilmesi için temel yöntemdir.
Seçici lazerli kaynaştırma (SLS) işlemi, toz haline
getirilmiş maddelerin ısıyla çok hassas bir biçimde karıştırılması
(kaynaştırılması) yoluyla yeni bileşimler elde etmekte kullanılan bir
yöntemdir. Bu işleme hızlı prototipleme adı da verilir. Üretim odacığında
azot gazı bulunması, yüksek miktarlarda toz madde kullanıldığı durumlarda
patlama riskinin önüne geçer.
|
|
•Plasma Kesimi
Plazma, gazın iyonize halidir. Plazma kesimi işleminde, azot gibi bir gaz
önce helezonlar çizmesine yol açan bir musluktan basınç altında geçirilir,
sonra elektrik akımının bulunduğu çok küçük bir delikten püskürtülerek gazın
iyonize olması sağlanır. Elektrik sayesinde, gaz atomlarındaki elektronlar
hareket kazanır.
•Sertleştirme
Bu işlem için dönüşüm sıcaklıklarının ötesinde ısıtılan bileşimler, yağ yada
tuz eriyiğinde aniden soğutulur. İşlemin amacı, sert ve sağlam bir yapı
oluşturmaktır. Sertleştirme işlemleri çok çeşitli fırınlarda
gerçekleştirilebilir. Sertleştirilen maddenin oksitlenmesini engellemek için,
koruyucu bir ortama gerek duyulmaktadır.
•Gazsızlaştırma
Bilhassa alüminyum eriyiklerinde, eriyik içerisindeki istenmeyen gazlardan
arındarmak için alüminyum eriğinin içerisine belli yoğunlukta azot gazı
verilerek gazsızlaştırma başarıyla yapılmaktadır.
|
